Faks, telefon santralinin arkasında çalışır; yeter ki analog bir abone portuna bağlanmış olsun. Karel DS200 tarafında bu port 0/16C abone kartının analog dahilileridir; 0/8U gibi sayısal set kartlarına bağlanan faks modemi karşı tarafla anlaşamaz. SIP hattı üzerinden faks gönderilecekse hattın T.38 veya G.711 ile taşınması, araya G.729 gibi sıkıştırmalı bir kodlayıcının girmemesi gerekir.
Faks hâlâ resmi kurum, muhasebe ve hastane yazışmasında kullanılıyor; bu yüzden santral kurulumlarında faks için ayrı bir plan yapılması gerekiyor. Dört yolun kurulumu ve arıza toleransı farklı; yanlış seçim kendini genellikle bazen çekiyor, bazen çekmiyor şikâyetiyle gösteriyor.
Faks neden analog port ister?
Grup 3 faks, ses bandında çalışan bir modemdir: 300–3400 Hz aralığında ton üretir, karşı tarafın yanıtına göre hızını düşürür. Analog abone portu (FXS) bu bandı olduğu gibi geçirir, çevir sesini ve zil gerilimini üretir. Faks cihazı açısından santralın analog portu, operatörden gelen hattan farksızdır; tek fark dışarı çıkarken 0 veya 9 önekiyle dış hat istemesidir.
Sayısal set portu başka bir iş yapar: ST26 gibi sayısal telefonlarla kendi protokolü üzerinden konuşur, ses bandını dışarı açmaz. Faksın fişi RJ11’e benzese de bu portta çevir sesi duyulmaz. Aynı ayrım IP tarafında da geçerli: ses paketlenip sıkıştırıldığında faks tonları bozulur, T.30 zamanlayıcıları ağ gecikmesine dayanmaz.
Dört bağlantı yolu: hangisi size uygun?
Seçim, kaç hat olduğuna ve faksın kimin üzerinden arama yapacağına bağlı. Dördü de çalışır; farkları kurulum ve arıza toleransında.
| Yöntem | Nasıl kurulur | Ne zaman uygun | Sınırı |
|---|---|---|---|
| Ayrı analog hat | Operatörden gelen hat doğrudan faksın LINE girişine gider, santrala uğramaz | Faks yoğun ve hattın telefondan bağımsız olması isteniyor | İkinci hat bedeli, ayrı kablo |
| Santralın analog abone portu | Hat dış hat kartına girer, faks 0/16C üzerindeki bir dahiliye bağlanır; dışarı santralın dış hat önekiyle çıkılır | Santralda boş analog port var ve faks dahili numara alacak | Sayısal portta çalışmaz; port, numara ve yetki tanımı gerekir |
| Hat paylaşım cihazı | Aynı hat önce paylaşım cihazına, oradan telefona ve faksa ayrılır; cihaz gelen tonu ayırır | Tek hatta hem telefon hem faks kullanılacak | Gelen çağrıda birkaç saniye gecikme, cihaz kalitesine bağımlılık |
| IP hat + analog faks adaptörü | SIP hat veya IP dahili ATA’nın FXS portuna verilir, T.38 açılır | IP santral, şube veya uzak ofis | T.38 veya G.711 şart; G.729, paket kaybı ve jitter faksı düşürür |
Karel DS200 kurulumlarında pratik yol ikinci sıradaki: mevcut dış hat kartı hattı santrala alıyor, faks analog bir dahiliye bağlanıyor. Dış hat kartı seçimini DS200 dış hat kartı rehberi, port seçimini abone kartı rehberi üzerinden yapabilirsiniz.
Santral üzerinden faks bağlama: yedi adım
- Hat tipini belirleyin. Analog hat mı, SIP trunk mı, ISDN mi? ISDN hattı faksa doğrudan bağlanmaz, terminal adaptörü gerekir. SIP varsa sağlayıcıya T.38 desteğini sorun; destek yoksa faks için ayrı analog hat daha kısa yoldur.
- Portu seçin. Analog faks yalnızca analog abone portuna gider. DS200’de 0/16C abone kartı bu işi yapar; 0/8U sayısal kart uygun değildir. Portun boş olduğunu ve kartın sağlıklı çalıştığını aynı karta bağlı bir analog telefonla doğrulayın.
- Fiziksel bağlantıyı yapın. Hat çiftini regletten alın, test kordonuyla çevir sesini ölçün, port ile faks arasına ek yapmayın. Ölçüm sırası için krone test kordonu rehberi yeterli.
- Santralda numarayı tanımlayın. Faksa bir dahili numara ayırın; operatörden DDI aralığı geliyorsa faks numarasını bu porta yönlendirin. Numara tanımlı değilse gelen faks santralda operatöre düşer, karşı taraf boş çevir sesi duyar.
- Faks cihazını ayarlayın. PBX modunu açın, dış hat öneki olarak santralda tanımlı kodu (genelde 0 veya 9) girin, alımı otomatiğe alın. Hat uzun ya da gürültülüyse Super G3’ü kapatın; cihaz 14,4 kbit/s’e düşerek daha kararlı çalışır.
- İki yönü ayrı test edin. Kendi numaranıza üç sayfalık faks gönderin, sonra başka bir hattan faks alın. Yalnız giden veya yalnız gelen yönün çalışması genellikle yönlendirme ya da hat kartı sorunudur.
- Etiketleyin. Portu, numarayı ve öneki reglet üzerine yazın. Kart değişiminde faks dahilisinin yerini aramakla vakit kaybetmezsiniz.
Sahada en sık gördüğümüz hatalar
Sahada faks şikâyetleri genellikle cihazdan değil, bağlandığı porttan ve hattın paylaşımından çıkıyor.
- Faksı sayısal sete bağlamak. Fiş uyduğu için kolay yapılan hata: cihaz enerjilenir, hatta hiçbir şey görmez. Analog port bulunana kadar faks çalışmaz.
- Aynı hatta paralel telefon bırakmak. Faks çekerken ahize kalkarsa görüntü bozulur veya iletişim kesilir; cihaz üreticileri kılavuzlarında paralel bağlantıyı bu yüzden yasaklar.
- Gelen çağrıyı faksa yönlendirmemek. Numara santrala gelir ama faks dahiline tanımlı değildir; karşı taraf faksı göndermeye çalışırken santral çalar, ardından çağrı düşer.
- ADSL filtresini atlamak. Hat splitter üzerinden geçmiyorsa faks tonları veri sinyaliyle karışır; aynı hatta internet varsa filtre sırası kontrol edilmelidir.
- Kabloyu uzatmak. Dahili hattı ek yaparak uzatmak, regleti oksitli bırakmak faks hızını düşürür. Hat sağlığı şüpheliyse önce hattaki cızırtı ve uğultu kontrolü yapılmalı.
Belirtiye göre faks arızası
Tablodaki sıra izlenirse faks sorunu cihaz, port, hat ve IP katmanlarına ayrılarak daraltılabilir.
| Belirti | Olası sebep | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Faksta çevir sesi yok | Sayısal porta bağlı, kablo veya port arızalı | Analog portu doğrula, portu çalışan bir analog telefonla test et |
| Dışarı arama gitmiyor | Dış hat öneki yanlış veya dahilinin dış hat yetkisi kapalı | Faksta PBX önekini düzelt, santralda yetkiyi aç |
| İlk sayfadan sonra kopuyor | Sıkıştırmalı kodlayıcı, hat gürültüsü, düşük hız uyumsuzluğu | G.711 veya T.38’e geç, hızı 14,4 kbit/s’e sabitle, hattı ölç |
| Gelen faks telefona düşüyor | Numara faks portuna yönlendirilmemiş, alım otomatik değil | DDI veya dahili yönlendirmeyi tanımla, otomatik alımı aç |
| Sayfa yarım ya da çizgili geliyor | Paralel telefon, oksitli reglet, uzatılmış kablo | Paralel hattı kaldır, regleti temizle, kabloyu kısalt |
| Faks arıyor ama bağlanmıyor | Hat paylaşım cihazı yok, ton algılama kapalı | Paylaşım cihazı ekle veya faksı doğrudan hatta al |
Faks için hangi kart, hangi port?
DS200 tarafında faksın yolu iki karttan geçer: hat dış hat kartına girer, analog dahiliyi 0/16C abone kartı verir. SIP tarafında faks kullanılacaksa 16VOIP/0 kartı ile kurulan trunk üzerinde T.38 desteği ayrıca doğrulanmalıdır; kurulum sırası SIP trunk rehberinde anlatılıyor.
| İhtiyaç | Gereken kart | Not |
|---|---|---|
| Analog hat + analog faks | Analog dış hat kartı + 0/16C | En sorunsuz kurulum; faks dahili numara alır |
| SIP trunk + faks | 16VOIP/0 + T.38 uyumlu ATA | Sağlayıcı T.38 desteklemiyorsa ayrı analog hat gerekir |
| Yalnız bina içi faks | 0/16C | Dış hat gerekmez, iki dahili arasında faks çalışır |
Kart alırken sıfır ve ikinci el seçeneği birlikte değerlendirilebilir: ikinci el kartlar test edilerek gönderilir, sıfır kart için stok teyidi alınır. Kartın üzerindeki revizyon ve model etiketinin mevcut kartla eşleşmesi, takmadan önce bakılması gereken ilk şeydir; kart görevlerini DS200 kart rehberi üzerinden doğrulayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Faks için ayrı hat şart mı?
Şart değil. Santralın analog dahilisi faks için yeterli olur; ayrı hat, faks yoğun kullanılıyorsa ve hattın telefondan tamamen bağımsız olması isteniyorsa tercih edilir. Ayrı hatta santral devreden çıktığında da faks çalışmaya devam eder.
Faks santralın dahilisine bağlanır mı?
Analog dahiliye evet, sayısal sete hayır. Bağlantı için faksın LINE girişi analog abone portuna, varsa telefonu da faksın TEL çıkışına bağlanır. Bu sıra, aynı prizde hem faksın hem telefonun çalışmasını sağlar.
IP santralde faks çalışır mı?
T.38 veya G.711 ile çalışır. Araya G.729 gibi sıkıştırmalı bir kodlayıcı girerse, ağda yoğun paket kaybı veya jitter varsa faks düşer. IP santralde faks için analog faks adaptörü (ATA) ve sağlayıcı tarafında T.38 desteği gerekir.
Gelen faks neden telefona düşüyor?
Numara faks portuna yönlendirilmediği için. Santralda faks için ayrı dahili tanımlanmalı, DDI aralığı varsa numara bu dahiliye eşlenmelidir. Tek hat üzerinde telefon ve faks birlikte kullanılıyorsa hat paylaşım cihazı gerekir.
Faks hızını düşürmek işe yarar mı?
Uzun ve gürültülü hatlarda yarar. Super G3 kapalıyken cihaz 14,4 kbit/s ile gönderir; sayfa süresi uzar ama kopma azalır. Hız düşürmek sorunu gizler, hattın kendisini düzeltmez; tekrarlayan arızada hat ve reglet ölçülmelidir.
Faks hattını santrala bağlarken portu ve numarayı not edin; kart değişimi veya taşıma sırasında bu iki bilgi kurulumu dakikalar içinde geri getirir. Karel ürünlerinin tamamına Karel ürünleri sayfasından ulaşabilirsiniz.













