Telefon santralinde arıza olduğunda ilk soru "hangi parça bozuk" değil, "hangi katman sustu" olmalı. Bütün dahili telefonlar birlikte sustuysa sorun neredeyse her zaman beslemededir; tek bir dahili sustuysa telefon, kablo veya porttadır; dışarıdan arama hiç gelmiyorsa hat tarafındadır. Aşağıdaki sıra, belirtiden başlayıp doğru parçaya gitmek için.
Üç soru, arızayı doğru katmana oturtur
Kaç telefon etkilendi? Hepsi susmuşsa ortak nokta güç ünitesidir; aynı kart üzerindeki bir grup susmuşsa abone kartı; tek telefon susmuşsa cihaz, priz kablosu veya o port.
Ahizeden çevir sesi geliyor mu? Hiçbir dahilide çevir sesi yoksa konuşma hattı hiç kurulmuyor demektir; bu, besleme ya da kart seviyesinde bir arızadır. Çevir sesi gelip arama yapılabiliyorsa sorun hat, yönlendirme veya program tarafına kayar.
Dışarıdan arandığında ne duyuluyor? Meşgul sesi geliyorsa hat meşgul görünüyor olabilir; hat çalıyor ama içeride hiçbir telefon çalmıyorsa dış hat kartı ya da gece/karşılama yönlendirmesi devrede olabilir; numara hiç ulaşmıyorsa iş operatör hattına bakar.
Belirtiye göre kontrol tablosu
| Belirti | Olası sebep | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Tüm dahili telefonlar sessiz, cihazda gösterge yok | Şebeke, priz veya sigorta; ana güç ünitesi (SPS200, SPS128, LDK-300 PSU) | Prizi ve sigortayı kontrol edin, aynı prize başka bir cihaz takın. Enerji varsa güç ünitesini ölçtürün. |
| Santral açılıyor, iç arama oluyor ama telefonlar çalmıyor | Zil (ringer) sinyalini üreten katman: DS200’de SPS248, MS26/MS38’de adaptör | Çevir sesi varken zil yoksa çalışma gerilimi sağlanıyor, zil sinyali üretilmiyor demektir; ilgili üniteye bakılır. |
| Dışarıdan aranınca meşgul sesi | Operatör hattı veya dış hat kartı (8+/0) | Hattı doğrudan analog telefonda deneyin. Hattan çevir sesi yoksa operatöre arıza kaydı bırakın. |
| Dışarıdan çalıyor, içeride hiçbir telefon çalmıyor | Yönlendirme, gece modu veya dış hat kartı | Konsoldan hat durumunu izleyin; santral programındaki yönlendirmeyi kontrol edin. |
| Tek bir dahili susmuş | Telefon, priz kablosu veya abone portu | Telefonu çalışan başka bir portta deneyin. Çalışıyorsa port veya kart, çalışmıyorsa telefon arızalıdır. |
| Aynı karttaki bir grup dahili susmuş | Abone kartı (0/16C, CSLIB12) veya kart yuvası | Enerji kesilmişken kartı söküp yeniden oturtun; yedek kartla aynı yuvada deneyin. |
| Görüşme kuruluyor, ses kesik veya gürültülü | Kablo, port ya da aşırı gerilim sonrası kart hasarı | Farklı telefon ve kabloyla tekrar edin; gürültü sürüyorsa port veya kart değişimi gerekir. |
| Cihaz sürekli yeniden başlıyor | Akü/şarj devresi veya güç ünitesi | Akü bağlantısını ve güç ünitesi çıkışını kontrol ettirin; arızalı akü santrali döngüye sokabilir. |
| Fırtına sonrası cihaz tamamen ölü | Hat veya şebeke tarafından gelen aşırı gerilim | Parafudr ve topraklamayı elden geçirin; hasar gören kart veya güç ünitesi değişir. |
| IP telefon kayıt olmuyor | Ağ, VLAN, SIP ayarı veya CPU4 ethernet bağlantısı | Switch portunu, IP çakışmasını ve SIP kayıt bilgisini kontrol edin. |
Sahada en sık karşılaştığımız karışıklık: yanlış güç ünitesi
DS200 kurulu bir işletme "santral açılmıyor" dediğinde iki ünite birlikte suçlanır: SPS200 ve SPS248. Oysa iş bölümü nettir. SPS200 şebeke gerilimini DC barasına çevirir; SPS248 bu baradan aldığı gerilimi kartların seviyesine indirir ve telefonları çaldıran zil sinyalini üretir. Bu yüzden SPS200 arızalıyken SPS248 sipariş etmek, SPS248 arızalıyken SPS200 değiştirmek arızayı çözmez; aynı belirti iki farklı parçada görülebiliyor. İki ünitenin iş bölümü Karel santral power rehberinde adım adım anlatılıyor.
İkinci karışıklık kasa farkında: SPS200M ve SPS200S, SPS200’ün farklı kasa tipleridir. Ölçü ve konnektör uyuşmadığı için biri diğerinin yerine takılmaz; sipariş öncesi kasanın etiketine bakmak gerekiyor.
MS26/MS38 tarafında güç santralin içinde değil, dışarıdaki adaptörde. Bu serilerde "santral bozuldu" diye gelen cihazların önemli bölümünde arıza adaptördedir; PS02 kodlu adaptörün iç ünitesi tek başına değiştirilebildiği için komple adaptör almak gerekmez. MS48, MS128 ve DS200’de ise besleme SPS ünitelerinden gelir; adaptörle karıştırılan bu fark, yanlış parça siparişinin en sık nedenidir. Adaptör tarafındaki uyum ve arıza belirtileri telefon santrali adaptörü rehberinde toplandı.
Platforma göre besleme ve zil sinyali
| Platform | Besleme birimi | Zil sinyali | İlk kontrol |
|---|---|---|---|
| Karel DS200 | SPS200 (AC/DC) + SPS248 (DC/DC) | SPS248 üretir | Önce SPS200 çıkışı, sonra SPS248 |
| Karel MS48 / MS128 | SPS128 (MS128), kasa beslemesi | Güç ünitesi içinde | Akü ve güç ünitesi çıkışı |
| Karel MS26 / MS38 | Dış adaptör (PS02) | Adaptör | Adaptör çıkışı ve konnektör |
| LG LDK-300 | LDK-300 PSU (350 W) | PSU | Giriş gerilimi ve PSU çıkışı |
| Telesis NANO | Trafolu adaptör | Adaptör | Adaptör ve kablo bağlantısı |
Telefonu değiştirmeden önce beş kontrol
- Enerji: priz, fiş ve sigorta. Santralin başka bir cihazla aynı hattı paylaşıp paylaşmadığına bakın.
- Telefonu başka portta deneyin: aynı telefon çalışan portta çalışıyorsa sorun portta veya karttadır.
- Kabloyu değiştirin: priz kablosu ezilmiş veya kopmuş olabilir; en hızlı test yedek kabloyla yapılır.
- Kartı yeniden oturtun: enerji kesilmişken kartı söküp yuvaya düzgün oturtun; oksitlenmiş konnektör teması keser.
- Aküyü kontrol edin: şişmiş veya bitmiş akü, cihazın sürekli yeniden başlamasına yol açabilir.
Bu beş adım, yerinde servis çağırmadan önce arızanın telefon tarafında mı santral tarafında mı olduğunu gösterir. Kart sökme, güç ünitesi ölçümü ve topraklama kontrolü yetkili servis işidir; cihaz açıkken bu noktalara dokunulmaz.
Parça mı, servis mi?
Arıza besleme katmanındaysa çözüm genellikle ünite değişimidir. DS200 için SPS200 power ve SPS248 power, MS128 için SPS128 power, LG LDK-300 için LDK-300 PSU kullanılır. MS26/MS38’de telefon santrali adaptörü ya da iç ünitesi (PS03 adaptör içi) değişir; Telesis NANO’da trafolu adaptör devreye girer.
Dahili tarafında tek port susmuşsa telefon, bir grup susmuşsa kart aranır: DS200’de 0/16C abone kartı, LG LDK’de CSLIB12 kartı bu işi yapar. Dış hat tarafında DS200 dış hat kartı kontrol edilir. Kartların görev dağılımı DS200 santral kartları rehberinde, LG tarafındaki port yapısı CSLIB12 rehberinde açık.
Güç ünitesi ve kartlarda hem sıfır hem ikinci el seçeneğimiz var; ikinci el parçalar test edilerek gönderilir, sıfır ürünlerde stok teyidi alınır. Yıldırım görmüş bir santralde yalnızca kart değiştirmek kalıcı çözüm olmuyor: parafudr ve topraklama elden geçmezse aynı arıza tekrar ediyor. Karel, LG ve Telesis parçalarının tamamı ürün kategorilerinde listeli.
Sık sorulan sorular
Santral arızası ile hat arızası nasıl ayrılır?
Hattı doğrudan bir analog telefona bağlayıp çevir sesi dinlemek en hızlı testtir. Hat doğrudan telefonda da çalışmıyorsa sorun operatördedir; hatta çevir sesi olup santralde aktarma yoksa sorun dış hat kartı veya santral programındadır.
Telefonlar çalıyor ama konuşma sesi gelmiyor, sebep ne olabilir?
Zil sinyali ile konuşma yolu ayrı katmanlardır. Telefon çalıp ahize kaldırıldığında ses yoksa önce ahize kablosu ve port, sonra kart denenir; bu belirti tek telefonda kalıyorsa cihaz, birden fazla telefonda varsa ortak besleme veya kart arızası akla gelir.
Aynı kart iki kez bozuldu, ne yapılmalı?
Tekrar eden kart arızası genellikle dış kaynaklıdır: yıldırım darbesi, şebeke dalgalanması veya topraklama eksikliği. Kartı değiştirmeden önce parafudr, topraklama ve güç ünitesi çıkışı kontrol edilmelidir.
İkinci el güç ünitesi alınır mı?
Çalışır durumda test edilmiş ikinci el ünite, özellikle yedek parça ihtiyacında ekonomik bir seçenektir. Yıldırım görmüş veya uzun süre arızalı aküyle çalışmış bir üniteyi almak risklidir; bu yüzden parçanın test edilerek gönderilmesi gerekir.
Arıza anında santral kapatılmalı mı?
Cihazdan yanık kokusu geliyorsa, gövde ısınıyorsa veya duman çıkıyorsa fişi çekip enerjiyi kesin ve servis çağırın. Koku ve ısı yoksa telefon trafiğini sürdürmek için cihazı kapatmak şart değildir; ancak tekrarlayan yeniden başlatma varsa güç ünitesi zorlanıyor olabilir.
Arızayı doğru katmana oturttuğunuzda parça listesi kısalır: çağrıların çoğu tek bir güç ünitesi veya adaptörle çözülüyor. Kart değişimi gereken durumlar ise genellikle aşırı gerilim ya da yanlış eşleşmiş parça izi taşıyor.
