Karel santralinize karşılama anonsu ve tuşla yönlendirme eklemek istiyorsanız karşınıza tek bir ürün adı çıkmıyor: EVM48S, EVM128, EVM128S, EVM224S, EVM200. Bu modüllerin hepsi “robot operatör” olarak satılıyor, ancak her biri farklı bir santral ailesi için üretilmiş. Yanlış modeli almanın sonucu basit: modül kasaya oturmaz, otursa bile santral yazılımı onu tanımaz.
Bu rehberde Karel EVM robot operatör modüllerini tek tek karşılaştırıyoruz: hangi santrale uydukları, kaç kanal çalıştıkları, karşılama mesajının ne kadar süre aldığı ve sesli mesaj için ek modül gerekip gerekmediği. Buradaki sayılar Karel’in EVM modülleri teknik tanıtım ve kullanım kılavuzu ile üreticinin güncel ürün sayfalarından alındı.
Robot operatör santralde ne yapar?
Robot operatör, Karel terminolojisinde Robop, gelen çağrıyı santral memuruna düşürmeden önce karşılar. Kayıtlı karşılama mesajı çalar, ardından arayana tuş seçenekleri sunulur: satış için 1, muhasebe için 2, teknik servis için 3. Arayan kişi tuşladığında çağrı ilgili dahiliye bağlanır; kimse açmazsa mesaj bırakılabilir.
Burada iki işi birbirinden ayırmak gerekiyor:
- Karşılama ve yönlendirme (Robop): çağrıyı operatörü meşgul etmeden karşılar ve doğru birime aktarır.
- Sesli mesaj (telesekreter): cevap verilmezse arayan mesaj bırakır, abone mesajı sonradan dinler.
MS serisinde bu iki işi EVM modülü üstlenir. Modül takılı değilse karşılama anonsu yüklenemez; “anonsu kaydettim ama çalmıyor” şikâyetinin arkasında çoğu zaman eksik modül vardır.
İlk ayrım kanal sayısı: aynı anda kaç çağrı?
Kanal, modülün aynı anda karşılayabildiği çağrı sayısıdır. İki kanallı bir modül, üçüncü çağrı geldiğinde onu karşılayamaz; arayan beklemek zorunda kalır. Bu yüzden kanal sayısı, mesaj süresinden önce gelir.
- 2 kanal: günde birkaç on çağrı alan küçük işletmeler ve tek numaralı ofisler için yeterli.
- 4 kanal: sabah saatlerinde ve kampanya dönemlerinde çağrıların üst üste bindiği işletmeler için doğru seçim.
Aynı dakikada kaç çağrı geldiğini santralin çağrı kayıtlarından görebilirsiniz; en yoğun dakikadaki eşzamanlı çağrı sayısı, ihtiyacınız olan kanal sayısını verir.
Karel EVM robot operatör modelleri hangi santrale uyar?
Karel’in kılavuzundaki uyumluluk listesi modelleri net biçimde ayırıyor:
- EVM48S: MS48S’nin tüm sürümleri. MS48 serisi robot operatör
- EVM128: MS128, CPU128 M10 ve sonrası.
- EVM128S: MS128, 3.11A ve sonrası yazılım. MS128 4 kanal EVM robot
- EVM224S: MS224, 3.11A ve sonrası yazılım. MS224 EVM robot
- EVM200: DS200, DS200M ve DS200S. DS200 EVM robot
İki modeli karıştırmamak gerekiyor: MS38 ve eski MS48 kasaları için EVM38S ve EVM48 modülleri üretildi. EVM48S yalnızca MS48S’te çalışır; MS48 kasasında EVM48 kullanılır. Elinizdeki santralin etiketinde hangi modelin yazdığı, satın alma kararının tamamını belirler.
EVM48S: MS48S’in iki kanallı modülü
EVM48S, MS48S kasasına entegre edilen iki ses kanallı bir modüldür. Aynı anda iki kullanıcıya hizmet verir; üzerindeki 2 dakikalık, yani 130 saniyelik flash hafıza karşılama mesajı içindir.
Modül fabrika çıkışında DRAM hafıza ile gelmiyor. Bu yüzden EVM48S tek başına mesaj bırakma hizmeti vermez; telesekreter isteniyorsa EVM-DL modülü eklenmelidir. Kart üzerinde 5 genişleme yuvası vardır: ikisi EVM-FL, üçü EVM-DL içindir. Karşılama metnini uzatmak isteyenler için EVM-FL, mesaj kutusu isteyenler için EVM-DL gerekir.
EVM128 ve EVM128S: aynı kasada iki farklı modül
MS128 kullananların en sık yaptığı hata, iki modeli aynı ürün sanmak. Aradaki fark kanal sayısı ve hafızada:
- EVM128: iki ses kanalı, 2 dakikalık flash hafıza. Sesli mesaj özelliği ancak EVM-DL eklenirse çalışır.
- EVM128S: dört okuma ve dört kayıt kanalı; aynı anda dört kişi mesaj bırakabilir, dört kişi mesaj dinleyebilir. 6 dakikalık flash hafızanın 4 dakikası Robop hizmetine, 2 dakikası sistem mesajlarına ayrılmıştır. Ayrıca 34 dakikalık DRAM hafıza gövdede gelir, sesli mesaj kutuları ek modül olmadan kullanılabilir.
EVM128S’nin kartında 6 genişleme yuvası bulunur: 2 adet EVM-FL, 4 adet EVM-DL. Bizdeki 4 kanallı MS128 EVM robot bu sınıfa girer; iki kanallı sürümle karışmaması için ürün başlığındaki kanal sayısını teyit edin. MS128 tarafındaki kart ve kapasite detayları için MS128 ilave kart rehberine bakabilirsiniz.
EVM224S: MS224 için dört okuma, dört kayıt
EVM224S, MS224 kasası için üretilen aynı yapıdaki modüldür: dört okuma ve dört kayıt kanalı, 6 dakikalık flash hafıza, gövdede 34 dakikalık DRAM ve 6 genişleme yuvası. MS224’ün 3.11A ve sonrası yazılımlarla çalışması şartı vardır; daha eski yazılımda modül takılsa bile özellikler devreye girmez.
Üç ayrı birimin numarayla ayrıldığı orta ölçekli işletmelerde dört kanal, sabah yoğunluğunda çağrıların sıraya girmesini engeller. Ürün sayfası: Karel MS224 EVM robot.
EVM200: DS200 ailesinde dört kanal
DS200, DS200M ve DS200S ile uyumlu olan EVM200, dört kanallı çalışır. Aynı anda dört çağrıya mesaj okuma ve dört kanal mesaj kaydı yapabilen full-dublex bir yapısı vardır; 4 dakikalık karşılama mesajı ilave modülle 8 dakikaya çıkar. Dört adet sesli mesaj kutusu modülüne kadar desteklenir.
Üreticinin EVM200 sayfasında uyumlu modeller DS200, DS200M ve DS200S olarak sayılıyor; DS200L bu listede yok. Kasanız DS200L ise sipariş öncesi uyumluluğu teyit ettirin; bu tek cümle, yanlış modül alıp iadeyle uğraşmaktan daha hızlıdır. DS200 kartlarının görevleri için DS200 kart rehberi ayrı bir yazıda duruyor.
Mesaj süresi nasıl büyür: EVM-FL ve EVM-DL
Karel bu iki genişleme modülünü ayrı işler için üretiyor; karıştırıldığında para boşa gider:
- EVM-FL: Robop, yani karşılama mesajı için 2 dakikalık ek süre verir. Bir modüle en fazla 2 adet takılır, toplam 4 dakika ek süre elde edilir.
- EVM-DL: Sesli mesaj kutularının kapasitesini büyütür; her modül 34 dakikalık mesaj saklar.
Hangi modülün kaç yuva kullandığı modele göre değişir: EVM48S ve EVM128’de 5 yuva, EVM128S ve EVM224S’te 6 yuva vardır. Karşılama metniniz iki dakikayı geçiyorsa EVM-FL, telesekreter istiyorsanız EVM-DL doğru adres. EVM128S, EVM224S ve EVM200’de 34 dakikalık mesaj hafızası gövdede geldiği için EVM-DL’ye yalnızca kapasite yetmediğinde ihtiyaç duyulur.
Doğru modülü seçmek için beş adım
- Santral modelini etiketten okuyun. MS48 mi MS48S mi, MS128 mi MS224 mü, DS200 mü? Robot operatör seçimi bu tek satırla daralır.
- Yazılım sürümünü öğrenin. EVM128 için CPU128 M10 ve sonrası, EVM128S ve EVM224S için 3.11A ve sonrası santral yazılımı gerekir.
- Aynı anda kaç çağrı geliyor? İki kanal yeterli mi, dört kanal mı gerekiyor?
- Karşılama metniniz kaç dakika? İki dakikayı aşıyorsa EVM-FL planı yapın.
- Telesekreter şart mı? Şartsa EVM-DL ya da DRAM hafızası gövdede olan modellerden birini seçin.
Montaj ve devreye alma notları
EVM modülleri santral kasasına entegre kart olarak takılır ve montaj santral kapalıyken yapılır. Santral açıldığında modül üzerindeki LED’ler sırayla yanıp söner, modül hazır hale gelince söner; LED hiç yanmıyorsa ilk bakılacak yer kartın yuvaya tam oturup oturmadığıdır.
Programlama, yetkili operatör setinden yapılır ve yetki seviyesi gerektirir. Karşılama metnini kaydederken sessiz bir ortam ve ahizeden sabit mesafe yeterlidir; profesyonel stüdyo kaydı şart değil, anlaşılır bir kayıt beklenen işi görür. Modülden şüphelendiğinizde aynı modeldeki çalışan bir santralde denemek, arızanın modülde mi santralde mi olduğunu en hızlı ayıran yöntemdir.
Sıfır mı, ikinci el mi?
Bizde her iki seçenek de var. İkinci el robot operatör modülleri test edilerek gönderilir; sıfır ürünlerde ise sipariş öncesi stok teyidi alınır. İkinci el alırken mesaj kaydının netliğine, LED’lerin çalışmasına ve kart üzerindeki yuva izlerine bakmanız yeterli; modülün daha önce zorlandığını gösteren eğilmiş pin, yanık kokusu gibi izler varsa o ürünü geçin.
Sık sorulan sorular
Robot operatör ile telesekreter aynı şey mi?
Hayır. Robot operatör çağrıyı karşılar ve tuşla yönlendirir; telesekreter ise cevap verilmeyen çağrılarda mesaj bırakılmasını sağlar. EVM modülleri iki işi birlikte yapabilir, ancak mesaj özelliği için DRAM hafıza ya da EVM-DL modülü gerekir.
EVM48S’yi MS128’e takabilir miyim?
Hayır. EVM48S yalnızca MS48S ile uyumludur. MS128 için EVM128 veya EVM128S kullanılır.
İki kanal yeterli mi?
Günde birkaç on çağrı alıyorsanız yeterli. Sabah saatlerinde çağrılar üst üste biniyorsa dört kanallı sürüm, arayanların beklemesini engeller.
Karşılama mesajım üç dakika olacak, hangi modül?
EVM48S ve EVM128’de karşılama için sabit süre 2 dakikadır; takılan her EVM-FL 2 dakika ekler, bir modüle en fazla iki adet takılır. EVM128S ve EVM224S’te Robop için ayrılan 4 dakika iki dil arasında paylaşılır, yani dil başına 2 dakikadır; bu süre de EVM-FL ile artırılır. EVM200’de karşılama 4 dakika, ilave modülle 8 dakikadır.
DS200L için EVM200 uyumlu mu?
Üreticinin uyumluluk listesinde DS200, DS200M ve DS200S sayılıyor, DS200L yer almıyor. DS200L kasanız varsa sipariş öncesi teyit alın.
İkinci el EVM modülü alırken neye bakmalı?
Modülün takıldığı santralde karşılama mesajını dinletin, tuşla yönlendirmeyi denetin ve mesaj bırakma özelliği varsa kayıt yaptırın. Bu üç testi geçen modül, kutusu açılmamış ama denenmemiş üründen daha güvenlidir.
Sonuç
Karel EVM robot operatör seçimi üç soruya iniyor: santraliniz hangi model, aynı anda kaç çağrı geliyor, telesekreter gerekiyor mu? Bu üç cevap EVM48S, EVM128, EVM128S, EVM224S ve EVM200 arasından doğru modülü zaten belirliyor. Karşılama metnini uzatacaksanız EVM-FL, mesaj kapasitesini büyütecekseniz EVM-DL eklenir.
Modül ailelerinin tamamını Karel ürünleri kategorisinde bulabilirsiniz. Santralinizin toplam kapasitesini planlıyorsanız MS48S kapasite rehberi ve MS48S santral sayfası, hangi modülün kaç dahiliyle birlikte çalıştığını gösterir.
