Karel DS200 için dış hat kartı seçimi, operatörün verdiği hattın tipiyle başlar. Analog hat geliyorsa 8+/0 dış hat kartı, E1 üzerinden R2 sinyalleşmesi varsa 1R2/0, ISDN PRI (30B+D) varsa 1S2/0 PRI kartı, dış hat SIP üzerinden geliyorsa 16VOIP/0 veya MGW3 gerekir. Bu seçeneklerden yanlış olanı takıldığında kart arızalı sanılır; oysa sorun kartta değil, hattın sinyalleşmesiyle kartın eşleşmemesindedir.
DS200 dış hat kartı siparişi vermeden önce dört bilginin netleşmesi gerekiyor. Bu bilgiler operatörün hizmet sözleşmesinde ya da teklifinde yazılı olur; telefonda söylenen “E1 geldi” cümlesi kart seçimi için yeterli değil.
Operatöre sorulacak dört soru
- Fiziksel arayüz ne? Bakır çift tel (analog), RJ45 üzerinden E1/BRI, yoksa IP mi? Kart bu arayüze göre seçilir.
- Sinyalleşme ne? Analog hatlarda DP/DTMF. E1 hattında R2 (MFC-R2) mi, ISDN PRI (EDSS1) mı? İkisi de aynı E1 kablosuyla gelebilir, DS200 tarafında farklı kart ister.
- Kaç kanal? Aynı anda kaç dış görüşme açılacak? Kartın port sayısı ile operatörün verdiği kanal sayısı her zaman aynı değil.
- Numaralar kimin üzerinde? Numaralar operatörde kalıyorsa yönlendirme, arayan numara bilgisi ve arıza sorumluluğu ayrıca konuşulur.
Dört seçenek: hangi hat hangi karta
DS200 şasesinde dış hat tarafı tek kartla temsil edilmiyor; her hat tipi için ayrı kart var. Aşağıdaki tablo, Karel broşüründeki kart listesini hat tipine göre eşliyor.
| Kart | Arayüz | Kanal | Doğru olduğu durum |
|---|---|---|---|
| 8+/0 dış hat kartı | 8 analog hat (reglet/RJ11) | 8 eşzamanlı çağrı | Operatör analog hat veriyorsa, mevcut hatlar ve numaralar korunacaksa |
| 8To (ISDN BRI) | 8 BRI (T0) arayüzü | Arayüz başına 2B+D | Küçük şube veya az kanallı BRI hattı varsa |
| 1R2/0 (E1-R2) | E1, 2.048 Mbps | 30 kanal | Operatör E1 üzerinden R2 sinyalleşmesi veriyorsa |
| 1S2/0 (ISDN PRI) | E1, 2.048 Mbps | 30B+D | Operatör ISDN PRI (EDSS1) veriyorsa |
| 16VOIP/0 EXP | Ethernet / SIP | 16 kanal | Dış hat SIP trunk olarak geliyorsa |
| MGW3 EXP | Ethernet | Medya geçidi | TDM kartları korunurken IP tarafına dönüşüm gerekiyorsa |
Tablodaki 1R2/0 ile 1S2/0 ayrımı sahada en çok karıştırılan nokta. Piyasada E1 hatların tamamına “PRI” deniyor; oysa R2 ve ISDN PRI farklı sinyalleşmeler ve DS200’de ayrı kartlarla çözülüyor. Sipariş kodundaki 1R2/0 ve 1S2/0 ifadesi bu yüzden tesadüf değil.
Kanal sayısı: masa sayısı değil, eşzamanlı görüşme
Dış hat kapasitesi, kaç kişinin aynı anda dışarıyla konuşabildiğini belirler. 8+/0 kartındaki sekiz port, sekiz analog hattı sonlandırır; dolayısıyla aynı anda en fazla sekiz dış görüşme açılır. 30 kanallı bir E1 kartı bunun yaklaşık dört katı kanal demek. SIP tarafında kanal sayısı kartın değil, operatörden alınan SIP trunk kanal sayısının ve lisansın sonucudur.
Kaç kanal gerektiğini bulmanın pratik yolu, en yoğun saatte aynı anda dışarıda olan görüşme sayısını saymak. 60 masalı bir ofiste bu sayı genellikle 8-12 bandında kalır; satış ekibi veya çağrı merkezi varsa yukarı çıkar. Sesli yanıt ve kuyruk kullanılıyorsa, arayan kişi kuyrukta beklerken de bir kanal meşgul eder; bu yüzden kuyruk kanalını ayrı hesaplamak gerekir.
Kartın sekiz portu olması, operatörden sekiz hat alındığı anlamına gelmez. Boş portlar ileride hat eklemek için yedek kalır, mevcut hat sayısı ise sözleşmede yazar. İkinci el kart alırken de aynı mantık geçerli: sekiz portlu bir kart, sekiz canlı hat demek değil.
Sahada en sık gördüğümüz üç hata
1. “E1 var” deyip sinyalleşmeyi sormamak. Operatörden E1 hattı alındığı söyleniyor, kart ISDN PRI olarak sipariş ediliyor; hat ise R2 sinyalleşmesiyle geliyor. Kart takıldığında hat senkron olur ama arama kurulmaz. Kontrolü kolay: operatörün teklifinde hizmetin adı ve sinyalleşme yazılı olmalı.
2. Arayan numarayı karttan beklemek. Analog dış hat kartlarında arayan numara (CID) algılama isteğe bağlıdır; her kartta yok. Numara görünmüyorsa önce kartın CID destekleyip desteklemediğine, sonra operatörün numara gösterim servisinin açık olup olmadığına bakılır. İki koşuldan biri eksikse numara ekranda görünmez.
3. Şase planı yapmadan kart büyütmek. DS200 raflarında 14 kart yuvası var (DS200M’de 9). Raf başına güç tüketimi modele göre 20-140 W aralığında. Boş yuva ve güç payı hesaplanmadan alınan kart rafa oturmaz ya da mevcut kartlarla birlikte güç sınırına dayanır. Sipariş öncesi rafın mevcut kart dizilimini çıkarmak bu yüzden ilk adım.
Belirtiye göre dış hat kontrolü
| Belirti | Olası sebep | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Dahili arama çalışıyor, dışarı çıkmıyor | Karta hat gelmiyor, operatör hattı kapalı ya da kart arızalı | Kart üzerindeki hat göstergesine bakın, reglette hat voltajını ölçtürün, operatöre arıza kaydı açtırın |
| Dışarıdan arama geliyor, ses yok | E1 senkronu düşmüş ya da kanal eşleşmesi bozuk | E1 hattının senkron durumunu ve operatör tarafındaki kanal eşleşmesini kontrol ettirin |
| Arama kuruluyor, birkaç saniye sonra düşüyor | Sinyalleşme uyumsuzluğu: R2 hat için ISDN PRI kartı ya da tersi | Hattın sinyalleşmesini operatörden yazılı isteyin, kart kodunu (1R2/0 veya 1S2/0) doğrulayın |
| Arayan numara görünmüyor | Kartta CID yok veya operatörün numara gösterim servisi kapalı | Kart sipariş kodunda CID olup olmadığını, operatörde numara gösterim servisini kontrol edin |
| Dış hat sürekli meşgul, sıra bekliyor | Kanal sayısı yetersiz | Yoğun saatte eşzamanlı görüşme sayısını ölçün; kanal artırın veya SIP kanalı ekleyin |
| Ses tek yönlü, kesik veya gecikmeli (SIP) | Codec uyumsuzluğu, güvenlik duvarı/NAT veya ağ gecikmesi | SIP kanalını santral içinden test edin, güvenlik duvarı ve ses kaydını kontrol ettirin |
Hangi durumda hangisi?
- Mevcut analog hatlar korunacaksa: 8+/0 kartı. Hat sayısı sekizi geçiyorsa ikinci kart gerekir; her kart bir yuva kaplar.
- Operatör E1 veriyorsa: sinyalleşmeye göre 1R2/0 veya 1S2/0. Bu ayrımı yapmadan sipariş vermek en pahalı hata.
- Yeni hat açılacak ve operatör SIP öneriyorsa: 16VOIP/0 kartı. Mevcut analog kartı yedek rota olarak bırakıp otomatik yön seçimiyle maliyet düşürmek mümkün.
- Şubeler arası ücretsiz görüşme gerekiyorsa: DS200’ün entegre SIP sunucusu devreye girer; dış hat için yine kanal ve kart planı gerekir.
Kartların şasedeki genel görevleri için DS200 santral kartları rehberine, güç ve batarya tarafı için santral power rehberine bakabilirsiniz. Arızanın karttan mı hattan mı geldiğini ayırmak için belirtiye göre arıza tespiti yazısındaki sıra izlenebilir; marka ve kapasite sınıfı karşılaştırması ise marka seçimi rehberinde.
Sık sorulan sorular
DS200’e kaç dış hat kartı takılabilir?
Raf başına 14 kart yuvası var (DS200M’de 9). Sınır yalnız yuva sayısı değil: raf başına güç tüketimi modele göre 20-140 W aralığında olduğu için kart eklerken güç payı da hesaplanır.
1R2/0 ile 1S2/0 aynı kart mı?
Hayır. 1R2/0, E1 hattı üzerinden R2 (MFC-R2) sinyalleşmesi kullanır; 1S2/0 ISDN PRI (30B+D, EDSS1) içindir. İkisi de 30 kanal taşıdığı için sipariş sırasında karıştırılabiliyor.
Dış hat kartı olmadan SIP kullanılır mı?
DS200’de entegre SIP sunucusu var; SIP telefonlar dahili abone olarak çalışır. Dış hattın SIP trunk olarak gelmesi ayrı bir konu: bunun için VoIP kanalı (16VOIP/0 gibi) veya medya geçidi (MGW3) gerekir.
İkinci el dış hat kartı alırken neye bakılmalı?
Kart kodunun (8+/0, 1R2/0, 16VOIP/0) aranan hat tipiyle eşleşmesi, CID opsiyonunun olup olmadığı ve kart üzerindeki soketlerin fiziksel durumu ilk üç kontrol. Stokumuzdaki kartlar test edilerek gönderilir ve 1 yıl garantilidir; yine de sipariş öncesi hat tipini birlikte doğrulamak iki tarafın da işini kolaylaştırır. Karel ürünlerinin tamamı Karel ürünleri kategorisinde listeleniyor.
Doğru kart, faturası kesilen kart değil operatörün verdiği sinyalleşmeyle eşleşen karttır. Dört soruyu yazılı yanıtlayıp rafın yuva ve güç durumunu çıkardığınızda dış hat tarafı tek seferde çözülür.
