Karel DS200‘de E1 hattı tek kart üzerinden 30 konuşma kanalı taşır. Hangi kartın takılacağı hattın sinyalleşmesine bağlıdır: operatör R2 veriyorsa 1R2/0, ISDN PRI veriyorsa 1S2/0, iki tip de kullanılacaksa 1S2-R2/0 combo kart gerekir. Yanlış kart takıldığında hat fiziksel olarak bağlı görünür, kartın ışığı yanar ama çağrı kurulmaz; arıza ararken önce hat tipi ile kart modelinin eşleşmesine bakılır.
E1 hattı 30 kanalı nasıl taşıyor?
E1, 2,048 Mbps hızında çalışan bir taşıyıcıdır. Hat 32 zaman dilimine bölünür ve her dilim 64 kbps taşır. Bunun 30 tanesi konuşmaya ayrılır; kalan ikisi çerçeve senkronizasyonu ve sinyalleşme içindir. R2’de 16. zaman dilimi kanal bazlı sinyalleşmeyi taşır. ISDN PRI’de yapı 30B+D olarak anılır: 30 konuşma kanalı ve bir D kanalı; DDI, numara gösterimi ve ücretlendirme bilgisi bu kanaldan yürür.
Pratikte bu, sekiz analog hat yerine tek bir E1 kablosuyla aynı anda 30 görüşme yapılabilmesi demek. Yoğun saatlerde “hatlar meşgul” sesini azaltan şey kanal sayısıdır; ancak operatör sözleşmede 30 kanalın tamamını vermiyorsa kart 30 kanal desteklese de aynı anda o kadar görüşme kurulamaz.
1S2/0, 1R2/0 ve 1S2-R2/0: hangi kart hangi hat için?
| Kart | Sinyalleşme | Hat | Kanal | Ne zaman seçilir |
|---|---|---|---|---|
| EX200 (1S2/0) | ISDN PRI (DSS1) | E1 PRI | 30B+D | Operatör ISDN PRI veriyorsa; DDI, CLIP ve ücretlendirme sinyali gerekiyorsa |
| EX200 (1R2/0) | R2 (MFC-R2) | E1 R2 | 30 kanal | Operatör E1 üzerinden R2 sinyalleşmesi veriyorsa |
| EX200 (1S2-R2/0) | PRI veya R2 | E1 | 30 kanal | Hat tipi netleşmemişse veya aynı sistemde iki tip kullanılacaksa |
Üç kart da aynı rafa takılır; aralarındaki fark hattı sonlandırma biçimidir. 1R2/0 kartı R2 sinyalleşmeli E1 hattını sonlandırır. Adında PRI geçse de ISDN PRI hattı bu kartla çalışmaz; o hat için 1S2/0 veya combo kart gerekir. Hangi hattın hangi karta gittiğini DS200 dış hat kartı seçimi yazısında adım adım ayırmıştık; bu yazı seçilen kartın kurulumuna odaklanıyor.
Operatöre sorulacak dört şey
- Hat tipi: E1 üzerinden R2 mi, ISDN PRI mı geliyor? Sözleşmede “sinyalleşme” satırı bunu yazar; sözlü “PRI” ifadesi yetmez.
- Kanal sayısı: 30 kanalın tamamı mı tahsis edildi, daha az mı? Aynı anda kaç görüşme açılabilir?
- Numara: DDI bloğu var mı, kaç numara verildi, numara gösterimi açık mı?
- Teslim noktası: Hat MDF’e mi geliyor, RJ45 ile mi teslim ediliyor, kablo mesafesi ne kadar?
Bu dört cevap yazılı değilse kart siparişi ve programlama tahmine kalır. Sonradan “hat PRI’ymiş” demek, kartı ve işçiliği yeniden yapmak anlamına gelir.
Kart hangi yuvaya takılır?
DS200 rafında genel amaçlı 14 yuva vardır; DS200M’de bu sayı 9’dur. 1S2/0 kartı 30 kanalı tek yuvanın 16 PCM çerçevesine sığmadığı için çift numaralı yuvaya takılır ve kartın sağındaki yuva boş bırakılır. Sağdaki yuvaya başka bir kart konursa 30 kanalın tamamı için gereken PCM hatları paylaşılamaz; kanalların bir kısmı kullanılamaz.
1R2/0 ve combo kartta da kartın kendi kılavuzundaki yuva ve PCM kuralı geçerlidir. Kartı takmadan önce raf üzerindeki yuva numaralarına ve kılavuzdaki slot tablosuna bakın. Raf sayısı büyüdükçe PCM kablo sırası da devreye girer; iki raflı kurulumun kablo düzeni DS200 raf yapısı yazısında anlatılıyor.
Devreye alma: sıra ve testler
- Santral kapalıyken kartı yuvaya oturtun; arka plan bağlantısını ve kart vidalarını kontrol edin.
- MDF kablosunu takın. 1S2/0 modülünde ayrı bir hat bağlantı kartı yoktur; RJ45 erkek konnektör kart üzerindeki sokete girer. Kartta ayrıca 9 pinli D tipi bir konnektör bulunur.
- Santrali açın ve kartın hat LED’ini izleyin. Işık yanmıyorsa önce kabloyu, soketi ve operatörün hat durumunu kontrol edin; kartı hemen arızalı saymayın.
- Programda hat tipini (R2 veya PRI), kanal grubunu ve numara planını tanımlayın. DDI kullanılacaksa numara bloğunu girin; santral programlama yazısındaki parametre sırası burada da geçerli.
- Gelen ve giden aramayı her kanalda ayrı deneyin. Bir kanalda çalışıp diğerinde çalışmama, kart veya tanım sorununun en net göstergesidir.
- Numara gösterimini ve yönlendirmeyi kontrol edin; yoğun saat benzetimi için beş-altı eşzamanlı çağrı açın.
Test bittikten sonra MDF kablosunun kelepçesini ve RJ45 oturuşunu son kez kontrol edin. Gevşek soket, sahada çağrı düşmesinin sık nedenlerinden biridir.
E1 kartında sahada karşılaştığımız üç tablo
1. “PRI kartı” adıyla R2 kartı sipariş etmek. Kartın adındaki PRI ifadesine bakılıp ISDN PRI hattına 1R2/0 takılıyor. Hat bağlı görünür, LED yanar, gelen çağrı gelmez. Operatörün verdiği sinyalleşme ile kart modeli eşleşmek zorundadır.
2. 30 kanalı hazır sanmak. Kart 30 kanal destekler; operatör 8 veya 15 kanal tahsis etmiş olabilir. Yoğun saatte meşgul sesi geliyorsa önce sözleşmedeki kanal sayısına bakılır, sonra kart değişimi düşünülür.
3. PRI kartının sağındaki yuvayı doldurmak. Kart çift yuva kaplar; sağdaki yuvaya takılan abone veya dış hat kartı kanal sayısını düşürür. Yer açmak için kartı başka yuvaya taşımak da PCM eşleşmesini bozar.
Belirtiye göre E1 hattı kontrolü
| Belirti | Olası sebep | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Kart üzerindeki hat LED’i sönük | MDF kablosu veya RJ45 pinleri; operatör hattı kapalı | Kabloyu ve soketi kontrol edin; hattı başka cihazda deneyin; operatöre hat durumunu sorun |
| Gelen çağrı geliyor, dışa arama yok | Hat grubu veya dış hat yetkisi tanımsız | Programda hat grubunu, abone yetkisini ve yönlendirmeyi kontrol edin |
| Hiç çağrı kurulmuyor, hat meşgul görünüyor | Sinyalleşme tipi uyuşmuyor; R2 kartına PRI hat bağlı | Operatörden hat tipini yazılı alın; kart modelini değiştirin |
| Ses tek yönlü veya kesik | Kanal arızası ya da gevşek kablo | Aynı aramayı başka kanalda deneyin; kabloyu ve soketi değiştirin |
| Gelen numara görünmüyor | CLIP tanımı kapalı veya operatörün R2 varyantı gösterimi desteklemiyor | Operatörde CLIP’i açtırın; santralde numara gösterimini tanımlayın |
| Yoğun saatte “hat yok” | Tahsis edilen kanal sayısı düşük | Sözleşmedeki kanal sayısını ve hat grubu dağılımını kontrol edin |
| Kart takıldıktan sonra kanalların bir kısmı yok | Yuva kuralı ihlali; sağdaki yuva dolu | Kartı çift numaralı yuvaya alın, sağını boşaltın; kanal testini tekrarlayın |
İkinci el E1 kartı alırken beş kontrol
- Model etiketi: 1S2/0 mi, 1R2/0 mı, combo mu? Etiket silinmişse kart üzerindeki baskıya bakın.
- Revizyon: Aynı raftaki diğer kartlarla uyumlu revizyon olup olmadığını sorun.
- Fiziksel durum: Konnektör pinlerinde eğilme, kart üzerinde yanık veya oksit izi arayın.
- Kanal testi: 30 kanalın tamamında gelen ve giden arama isteyin; tek kanalda kalan arıza sahada tekrar eder.
- İade ve garanti: Test kaydı ve iade koşulu yazılı olsun. Yanlış model siparişi ikinci elde iade sorunu çıkarır.
Sık sorulan sorular
1R2/0 ile 1S2/0 aynı kart mı?
Hayır. 1R2/0 R2 sinyalleşmeli E1 hattını, 1S2/0 ISDN PRI hattını sonlandırır. Adında PRI geçen 1R2/0 kartı PRI hattında çalışmaz.
30 kanalın tamamını aynı anda kullanabilir miyim?
Kart 30 kanalı destekler; kullanılabilir kanal sayısı operatörün tahsis ettiği kadardır. Sözleşmede 8 kanal varsa aynı anda 8 görüşme kurulur.
E1 kartı analog hatlarla birlikte çalışır mı?
Evet. DS200 rafında analog dış hat kartı ile E1 kartı birlikte kullanılabilir; hat grupları programda ayrı tanımlanır.
Kart değişince programlama gerekir mi?
Aynı model kart aynı yuvaya takılırsa mevcut hat tanımları genelde korunur. Slot değişirse kanal numaraları da değişir; hat grubu ve yönlendirme kontrol edilmelidir.
Combo kart nedir?
Karel DS200 broşüründe EX200 (1S2-R2/0) olarak geçen, E1-PRI veya E1-R2 arayüzü için kullanılabilen modüldür. Hat tipi sonradan değişecekse tek kartla iki senaryo karşılanır.
Hattınız SIP üzerinden geliyorsa
E1 yerine operatör SIP trunk veriyorsa kart seçimi değişir: 16VOIP/0 EXP kart 16 kanal taşır ve kurulumu SIP trunk kurulumu yazısındaki adımları izler. E1 hattı ile SIP hattı aynı rafda birlikte çalışabilir; yönlendirme ve LCR tanımı ayrı yapılır.
E1 hattınızın tipini bilmiyorsanız operatör sözleşmesindeki sinyalleşme satırına bakın. Kart modelini 1R2/0 kartı ve Karel ürünleri sayfalarından teyit edebilirsiniz; hattın R2 mi PRI mı olduğunu netleştirmeden sipariş vermeyin.













