Karel DS200 MGW3, rafa takılan 16 kanallı bir media gateway kartıdır: SIP/H.323 tarafından gelen sesi TDM tarafına, analog veya sayısal aboneyi IP tarafına çevirir. Tek yuva kaplar ve DS200, DS200M, DS200S raflarının herhangi bir yuvasına takılır; ancak kart yalnızca CPU4 işlemciyle çalışır ve kanal sayısı lisansla açılır. Elinizdeki kart 16 kanallı görünse de lisans yoksa çağrı kurulmaz; bu yüzden sipariş öncesi CPU modeli ile mevcut lisans birlikte kontrol edilir.
MGW3 ne yapar, hangi trafiği taşır?
Kartın işi iki farklı dünyayı birbirine bağlamak. Bir tarafta santralin TDM tarafı, diğer tarafta IP ağı var. MGW3 bu geçişi kendi üzerindeki AudioCodes chipsetiyle yapar ve 16 kanal hizmet verir. Yani aynı anda en fazla 16 VoIP görüşmesi taşınır; bu sayı santralin toplam abone sayısıyla değil, IP tarafındaki eşzamanlı görüşmeyle ilgilidir.
Kart üzerinde G.711 A-law (PCMA), G.711 U-law (PCMU) ve G.729 ses kodekleri desteklenir. Yankı önleyici mekanizma kartın kendi üzerinde çalışır. Yazılım kart üzerine gömülü olduğu için CPU4’ten ayrıca yazılım indirme adımı yoktur; bu da yazılım yükleme kaynaklı arıza ihtimalini ortadan kaldırır. Kart, haberleşmesini arka plaka üzerindeki seri porttan yapar.
MGW3’ün kendi üzerinde bir Ethernet switch bulunur. Birden fazla kart kullanılacaksa ikinci kartın ağ bağlantısı ayrı bir kabloyla santrale değil, bir önceki MGW3’ün switch çıkışından alınabilir. Kart sayısında üretici tarafından konmuş bir sınır yok; sınırı belirleyen şey lisans ve rafın yuva kapasitesi.
Kurulumun üç şartı: CPU4, lisans ve yuva
1. İşlemci CPU4 olmalı
MGW3 yalnızca CPU4 işlemci kartıyla çalışır. CPU200 veya CPU KON takılı bir DS200’de kart fiziksel olarak yuvaya otursa bile sistem tarafından kullanılamaz. CPU4’ün iki Ethernet portu vardır ve varsayılan adresleri 192.168.2.100 ile 192.168.2.101’dir; IP tarafının çalışması için bu portların hangi ağa baktığı netleştirilmelidir. Elinizdeki santralin işlemcisinden emin değilseniz DS200 CPU kartı rehberindeki model ayrımına bakın; CPU4 ile CPU200 arasındaki fark yalnızca yazılım değil, kart uyumluluğudur.
2. Kanal sayısını lisans belirler
MGW3’ün kanal yapısı lisansla belirlenir ve yazılım tarafından dinamik olarak kontrol edilir. Kart 16 kanallık donanıma sahip olsa da lisanssız veya eksik lisanslı bir sistemde kanalların tamamı açılmaz; kart programlamada görünse bile dış arama kurulmaz. Bu yüzden ikinci el bir MGW3 alırken yalnızca kartın fiziksel durumuna değil, santraldeki mevcut lisansa da bakılmalı. Lisansi olmayan bir kartı arızalı sanmak, sahada en sık yapılan yanlış.
3. Yuva: tek slot, herhangi bir yer
MGW3 tek yuva kaplar ve DS rafının tek veya çift numaralı yuvalarına takılabilir. 16 kanallık bir kart olduğu için yanındaki yuvanın boş bırakılması gerekmez. Bu noktada 30 kanallık ISDN PRI kartıyla karıştırmamak gerekir: 1S2/0 PRI kartı çift numaralı yuvaya takılır ve sağındaki yuva boş bırakılır; MGW3’te böyle bir zorunluluk yoktur.
Kanal planı: 16 kanal ne anlama geliyor?
Kanal sayısı, aynı anda taşınabilecek görüşme sayısıdır. 40 kişilik bir ofiste herkesin aynı anda dışarı aramayacağı varsayımıyla 16 kanal yeterli olabilir; çağrı merkezi gibi yoğun bir kullanımda ise aynı anda 16 görüşme sınırı hızla dolabilir. MGW3’te kanal bütçesini yalnızca VoIP tarafı belirlemez; RTP proxy ve sRTP kullanımı da kanal dağılımını değiştirir.
| Kullanım | Kanal yapısı | Ek şart |
|---|---|---|
| SIP trunk / operatör dış hattı | 16 VoIP kanalı | CPU4 + lisans |
| RTP proxy ile medya ayrımı | 40 kanal RTP proxy + 16 VoIP kanalı | Lisans; proxy kanalları VoIP kanalını tüketmez |
| sRTP ile şifreli ses | 2 sRTP + 12 VoIP veya 14 VoIP | Lisans ve sRTP yapılandırması |
RTP proxy, ses trafiğini sinyalleşmeden ayırır; medya farklı bir sunucu üzerinden akar. Karel’in kart dokümanına göre 40 kanallık RTP proxy, 16 VoIP kanalını meşgul etmez. Bu nedenle aynı kart üzerinde 16 VoIP kanalı ile 40 kanal RTP proxy birlikte kullanılabilir. sRTP açıldığında ise kanal sayısı yeniden bölünür: 2 sRTP + 12 VoIP ya da 14 VoIP gibi yapılandırmalar devreye girer.
MGW3, 16VOIP/0 ve PRI: hangisi hangi işi görür?
Üç kart da dış hat tarafını genişletir, ama aynı ihtiyaca cevap vermez. Aşağıdaki tablo, sipariş öncesi karıştırılan üç seçeneği yan yana koyuyor:
| Kart | Kapasite | Ön koşul | Yuva | Uygun iş |
|---|---|---|---|---|
| MGW3 EXP | 16 kanal; RTP proxy ve sRTP destekli | CPU4 + lisans | Tek yuva, herhangi bir yuva | SIP trunk, IP-TDM dönüşümü, şifreli ses |
| 16VOIP/0 EXP | 16 VoIP kanalı | — | Tek yuva | Sade VoIP dış hat; medya geçidi gerekmiyorsa |
| 1R2/0 / 1S2/0 PRI | E1 üzerinden 30 kanal | Operatörün E1/ISDN hattı | 1S2/0 çift yuva; sağ yuva boş | ISDN PRI veya R2 hattı olan tesisler |
Operatör SIP trunk veriyorsa ve yalnızca dış hat kapasitesi gerekiyorsa 16VOIP/0 EXP kart daha sade bir çözüm olabilir. Şifreli ses, RTP proxy veya IP-TDM dönüşümü gerekiyorsa MGW3 devreye girer. Tesisinizde ISDN PRI hattı varsa iki kart da yanlış tercih olur; o durumda 1R2/0 PRI kart ya da operatörün verdiği ISDN PRI için 1S2/0 kartı gerekir. Hat tipi ile kart tipi eşleşmediğinde kart arızalı sanılır; oysa sorun sinyalleşmededir. Ayrımı DS200 dış hat kartı seçimi yazısında ayrıntılı olarak anlattık.
Sahada en sık gördüğümüz üç hata
MGW3 siparişlerinde ve devreye alma turlarında tekrar eden hatalar var. Birincisi, kartın CPU200’lü bir santrale takılması: kart yuvaya oturur, LED’ler yanar, ama sistem kartı kullanmaz. İkincisi, lisansın sipariş edilmemesi: kart 16 kanallı olduğu için 16 kanalın tamamı açılacak sanılır, ilk yoğun saatte kanalların bir kısmı meşgul döner. Üçüncüsü, ikinci MGW3’ün ağ bağlantısının santraldeki switch’e ayrı bir hat olarak çekilmesi; oysa kartın üzerindeki switch zinciri bunu gereksiz kılar.
Bir de sipariş tarafında karışan bir ayrım var: MGW3 ile 16VOIP/0 aynı ürün değil. İkisi de 16 kanal konuşur, ama MGW3 medya geçididir ve CPU4 + lisans ister; 16VOIP/0 sade VoIP dış hat kartıdır. Aynı raf için iki kartı birlikte sipariş etmeden önce hangi işin hangi karta ait olduğunu netleştirmek, sonradan iade ile uğraşmaktan hızlıdır.
Belirtiye göre MGW3 kontrolü
| Belirti | Olası sebep | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Kart programlamada hiç görünmüyor | İşlemci CPU4 değil veya kart yuvaya tam oturmamış | CPU modelini doğrula; kartı çıkarıp arka plaka konnektörüne yeniden oturt |
| Kart görünüyor, dış arama kurulmuyor | Lisans yok veya eksik | Lisans durumunu ve açık kanal sayısını kontrol et |
| Kanalların bir kısmı meşgul dönüyor | Lisansla açılan kanal sayısı düşük ya da sRTP açık | Lisansı ve sRTP ayarını gözden geçir; kanal bölünmesini yeniden hesapla |
| Tek yönlü ses | RTP proxy kapalı, NAT veya kodek uyuşmazlığı | RTP proxy’yi devreye al; test için G.711’e sabitle |
| Ses kesik, cızırtılı | Jitter, bant genişliği veya G.729 baskısı | Ağda QoS ve jitter ölçümü yap; kodek sırasını gözden geçir |
| İkinci MGW3 çalışmıyor | Ethernet zinciri yanlış porttan kurulmuş | Bağlantıyı bir önceki MGW3’ün switch çıkışından al |
Sipariş öncesi kontrol listesi
- Santraldeki işlemci CPU4 mü? CPU200 veya CPU KON ile MGW3 çalışmaz.
- Mevcut lisansta kaç VoIP kanalı açık? Kart 16 kanallı olsa da açılan kanal lisans kadardır.
- Dış hat SIP trunk mı, ISDN PRI mı, E1-R2 mi? Hat tipi kart tipini belirler.
- Aynı anda kaç görüşme gerekiyor? Kanal sayısı masa sayısına değil eşzamanlı görüşmeye göre hesaplanır.
- Şifreli ses (sRTP) gerekiyor mu? Gerekiyorsa kanal bölünmesi değişir.
- İkinci el alınacaksa kart revizyonu, konnektör durumu ve test kaydı istenmeli.
Bu listeyi sipariş öncesi doldurduğunuzda MGW3’ün sizin sisteminizde kaç kanal açacağı ve hangi işi göreceği netleşir. Kartın kendisi MGW3 EXP olarak Karel Ürünleri kategorisinde; CPU tarafını yükseltmeniz gerekiyorsa CPU4 8/0 + 640 Harici kartı da aynı kategoride.
Sık sorulan sorular
MGW3 lisanssız çalışır mı?
Kart takılır ve programlamada görünebilir, ancak lisans olmadan kanallar açılmaz ve çağrı kurulmaz. Kanal sayısı lisansla belirlendiği için lisanssız kartı arızalı sanmak yanlış olur.
MGW3 CPU200 ile çalışır mı?
Hayır. MGW3 yalnızca CPU4 işlemciyle çalışır; CPU200 veya CPU KON takılı bir sistemde kart kullanılamaz.
Kaç adet MGW3 takılabilir?
Kart sayısında üretici tarafından konmuş bir sınır yok. Pratik sınırı rafın boş yuvaları ve her kart için gereken lisans belirler.
MGW3 yanındaki yuvayı boş bırakmak gerekir mi?
Hayır. MGW3 tek yuva kaplar ve 16 kanallık bir kart olduğu için yanındaki yuvanın boş kalması gerekmez. Bu kural 30 kanallık 1S2/0 PRI kartı için geçerlidir.
16 kanal aynı anda 16 görüşme mi demek?
Evet, VoIP tarafında aynı anda taşınabilecek görüşme sayısı 16’dır. sRTP veya RTP proxy kullanımı bu dağılımı değiştirir; kesin sayı lisans ve yapılandırmaya göre hesaplanır.
RTP proxy ne işe yarar?
Ses trafiğini sinyalleşmeden ayırır ve medyanın farklı bir sunucu üzerinden akmasını sağlar. MGW3’te 40 kanal RTP proxy desteklenir; bu kanallar 16 VoIP kanalını tüketmez.
MGW3’ün işi, DS200’ün TDM tarafı ile IP tarafı arasında 16 kanallık köprü kurmak. Kartın donanımı sorunsuz olsa bile CPU4 ve lisans ayağı eksikse devreye girmez; sipariş öncesi bu iki kalemi netleştirmek, sonradan kart arızası aramaktan daha hızlı sonuç verir. Kartın raf içindeki yerini ve birlikte çalıştığı diğer birimleri görmek için DS200 santral kartları rehberine göz atabilirsiniz.
