Karel DS200 4 PLC/0 (EX200B), santralin dört ses hattını enerjili elektrik hattı üzerinden taşıyan hat kartıdır. Telefon kablosu çekilemeyen iki nokta arasında, hattın iki ucundaki PLC arayüz cihazları üzerinden çalışır. 0,5 mm bakır kabloda hat başına 1 km’ye kadar mesafe verir; arayüz cihazı olmadan kart tek başına hiçbir iş yapmaz.
4 PLC/0 adı neyi anlatıyor?
Karel kart adlarında ilk sayı hat, ikinci sayı abone portunu gösterir. 4 PLC/0 dört hat devresi ve sıfır abone demektir; yani bu karta analog masa telefonu bağlanmaz, telefon için 0/16C abone kartı gerekir. Kart DS200 rafında tek yuva kaplar ve CBL-16 kablo ile dışarı açılır. Hangi çiftin hangi hatta gideceği manueldeki renk-sinyal tablosunda yazılı; her hat kendi teli grubunu (A, T, R, E, M işaretli teller) kullanır.
PLC kısaltması burada programlanabilir lojik denetleyici değil, power line communication demek. Yani kart bir otomasyon modülü değil, ses hattını enerjili kablo üzerinden taşıyan bir telefon santrali arayüzü.
DS200’ün hat kartları arasında yeri
Aynı raf içinde PLC kartı, E&M kartı, abone kartları ve VoIP kartı birlikte çalışabilir; seçim hangi hattın nereye gittiğine göre yapılır.
| Kart | Adlandırma | Ne taşır | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| EX200B (4 PLC/0) | 4 hat / 0 abone | Elektrik hattı üzerinden 4 ses hattı | Kablo çekilemeyen uzak nokta |
| 4 E&M/0 | 4 hat / 0 abone | E, M, T, R sinyalli 4 telli hat | İki santral arasında kablolu bağlantı |
| 0/16C | 0 hat / 16 abone | Analog abone hattı | Masa telefonları |
| 16VOIP/0 | 16 IP kanalı | SIP ve H.323 üzerinden ses | Şube, uzak çalışan, çağrı merkezi |
Elektrik hattından ses nasıl taşınıyor?
Kart ses sinyalini doğrudan elektrik teline basmaz. Karel DS200 teknik referansı, santralin yüksek gerilim hatları üzerinden ses iletimi için bu amaçla tasarlanmış arayüz cihazlarına bağlandığını yazıyor. Zincir şöyle işliyor: santral, CBL-16 kablo, PLC kartı, arayüz cihazı, enerjili hat ve karşı uçtaki arayüz cihazı. Kuplaj ve izolasyon işini arayüz cihazı üstlenir; bu yüzden hattın enerjili tarafındaki montaj yetkili elektrik personelinin işidir, kart takmakla bitmez.
Mesafe ve kablo: 1 km sınırı
Manuelde PLC hattı için verilen değer net: 0,5 mm bakır kabloda 1 km. Daha kalın kesitte mesafe uzuyor, ama iki koşul kalkmıyor; hatta ek olmayacak ve hat çevresel etkilerden korunacak. Aynı manuel E&M hattı için 2 km veriyor. Yani iki nokta arasına kablo çekilebiliyorsa E&M kartı PLC’den daha uzun mesafeyi taşır; PLC’nin avantajı mesafe değil, kablo çekmenin mümkün olmaması.
Kablonun uç sırası da en az mesafe kadar belirleyici. Manuel, sinyal ve ses tellerinin sırasının önemli olduğunu ve tellerin kendi grupları içinde çaprazlanması gerektiğini ayrıca yazıyor. Yanlış sırayla bağlanan hat, kart ve arayüz sağlam olsa bile ses vermiyor.
Saha deneyimi: en sık gördüğümüz üç hata
Birincisi, kartın prize takılan bir cihaz sanılması. 4 PLC/0 tek başına alındığında çalışmıyor; iki uçta da uyumlu arayüz cihazı gerekiyor. Sipariş öncesi “elinizde hangi arayüz cihazı var” diye sormamızın nedeni bu.
İkincisi, dört hattın dört ayrı bina için sanılması. Kart dört ayrı devre taşıyor; her hat kendi kablo çiftini ve kendi arayüz cihazını istiyor. Tek bir bekçi kulübesine tek hat yetiyorsa dört hatlık kart almak boşa para; kartın dört hattı ancak dört ayrı nokta ya da dört ayrı hat gerektiğinde doluyor.
Üçüncüsü, kablo uçlarının sırayla bağlanması. Elektrikçi kabloyu çekip uçları sırayla bağlıyor; sonuç sessiz hat oluyor. Oysa kart ve arayüz cihazı sağlam, sorun sadece çift sırasında. Bu yüzden arıza ihbarında ilk baktığımız yer kart değil, kablolama.
Arıza tablosu
| Belirti | Olası sebep | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Dört hattın hepsi sessiz | Arayüz cihazı beslemesi yok veya kart santralde tanımlı değil | Arayüz cihazının beslemesini ölç, santral programında hattı kontrol et, kartı başka yuvada dene |
| Bir hat sessiz, diğerleri çalışıyor | O hattın çift sırası yanlış ya da kablo kopuk | Manueldeki çift tablosuna göre uçları yeniden diz, hat devresini ölç |
| Ses var ama uğultu eşlik ediyor | Aynı hatta frekans sürücüsü, UPS veya kompanzasyon; ekli hat | Parazit kaynağını ayır, ekleri kaldır, hattı ayrı güzergâha al |
| Ses tek yönlü geliyor | İki uçtaki arayüz cihazları uyumsuz | Her iki uçta aynı tip arayüz cihazı kullan |
| Yıldırımdan sonra hat öldü | Enerjili hat tarafında hasar | Kartı ve arayüz cihazını ayrı ayrı test et, topraklama ve parafudru kontrol et |
| Kart hiç tanınmıyor | Yuva veya konfigürasyon uyuşmazlığı | IDEA yazılımında kart parametrelerini düzenle; özel düzenlemelerde kartın ilk iki raftaki bir yuvada olması gerekebilir |
Devreye almadan önce kontrol listesi
- Arayüz cihazları iki uçta aynı tip mi, beslemeleri sağlam mı?
- Hat 0,5 mm bakırda 1 km sınırının içinde mi, ek var mı?
- CBL-16 çift sırası manueldeki tabloya göre mi, teller kendi grubu içinde çaprazlanmış mı?
- Kart yuvası yerinde mi, IDEA parametreleri kartın takıldığı yuvayla uyumlu mu?
- Topraklama ve parafudr yeterli mi?
- Dört hat tek tek aranarak test edildi mi; ses seviyesi ve uğultu not edildi mi?
Sık sorulan sorular
4 PLC/0 kartına analog telefon takılır mı?
Takılmaz. Kart hat tarafında çalışır, abone portu yoktur. Analog masa telefonları için 0/16C abone kartı gerekir.
Kaç hat ekler?
Dört ses hattı. Daha fazlası gerekiyorsa ikinci bir 4 PLC/0 kartı ya da daha uygun bir hat arayüzü planlanır.
Kart tek başına alınınca çalışır mı?
Çalışmaz. Kartın iki ucunda PLC arayüz cihazı olmadan hat kurulmaz; arayüz cihazının markası ve modeli tedarikçiye göre değişir, sipariş öncesi eldeki cihazın uyumu konuşulmalı.
1 km’den uzak iki nokta PLC ile bağlanır mı?
Kesit kalınlaştırılarak mesafe uzatılabiliyor, ancak 1 km üzeri her kurulumda ayrı değerlendirilir. Kablosuz ya da IP seçenekleri de masada tutulmalı.
Aynı elektrik hattı şart mı?
Sesin taşınacağı iki nokta arasında elektriksel bir yol bulunmalı. Farklı fazlar veya ayrı besleme noktaları arasında köprü kurulacaksa bu ayrıca değerlendirilir; körlemesine kart almak doğru olmaz.
Sıfır ve ikinci el seçenek var mı?
İkisi de var. İkinci el kartlar bakımdan geçirilip test edilerek gönderiliyor, 1 yıl garanti kapsamında. Sıfır için stok teyidi alınıyor.
Kartın DS200 4 PLC/0 ürün sayfası burada; DS200 ailesinin tamamı Karel ürünleri kategorisinde. Aynı rafı paylaşan UTIL kart, 16VOIP/0 kart ve dış hat kartı da bu aileye giriyor. Hangi hattın hangi karta gideceğini netleştirmek için DS200 dış hat kartı seçimi ve DS200 kartları rehberi yazılarına bakabilir, kartın yuvada nerede durduğunu görmek için CPU kartı yazısını okuyabilirsiniz.
